Beslenmenin Etkisi

Gelişmiş ülkelerde sorun olmaktan çıkan raşitizm daha çok gelişmekte olan ülkelerde görülüyor. İlk altı ay boyunca anne sütü alamayıp inek sütü ile beslenmek zorunda kalan ve yeterli vitamin takviyesi yapılmayan, kundaklanan ve hiç güneşe çıkarılmayan bebekler bu sorunla daha çok karşılaşıyor.

Anne sütündeki D vitamini iyi emildiği halde 6.aydan sonra yetersiz kalabilir. Bu nedenle 6.aydan sonra da sadece anne sütüyle beslenen ve vitamin verilmeyen bebeklerde de raşitizm görülebilir. Anne sütü ile beslenen bebeklere D vitamini takviyesi ile bu hastalığın önlenmesi ise mümkün. 6.aydan itibaren yeterli ek gıda alan veya mama ile beslenen bebeklerde ise takviye gerekmez.

Güneş, Raşitizmin Düşmanı

Diğer yandan, raşitizm güneşli günlerin daha az olduğu bölgelerde daha sık görülüyor. Örneğin ülkemizde de yılın önemli bölümünü kar altında geçiren Doğu Anadolu Bölgesi’nde, vücuda D vitamini sağlayan güneşli havanın az olması ve bölge insanının güneşten az yararlanması raşitizme yol açıyor.

Raşitizme D vitamini eksikliği dışında, karaciğer-böbrek hastalıkları ve doğumsal bazı metabolik hastalıklar, kistik fibroz ve çölyak gibi bağırsaktan emilimin iyi olmadığı hastalıklar sebep olabilir.

Raşitizm Belirtileri

Bu bebeklerde, huzursuzluk, baş terlemesi, kaslarda gevşeklik, geç oturma, geç emekleme-geç yürüme, geç diş çıkarma ve bıngıldağın geç kapanması gibi belirtiler gözlenebilir.

Ayrıca raşitizm hastası bebeklerin el ve ayak bilekleri normalden daha geniş, alınları daha geniş ve belirgin, kafa kemikleri ise yumuşak olur. Göğüslerinde tespih taneleri gibi şişlikler beliriyor. Yatış pozisyonuna bağlı olarak şekil bozuklukları ortaya çıkabilir.

İleri raşitizmde, bebeğin başı, yanlardan iki elle tutulup, parmaklarla bastırıldığı zaman, ping- pong topu gibi içeriye çöker. Göğüs kemiklerindeki yumuşaklığa bağlı olarak kaburgaların diyafram kaslarına birleşme yerlerinde çukurluk oluşabilir.

Erken Teşhisin Önemi ve Tedavi

Raşitizm eğer erken bir dönemde teşhis edilip tedavi edilmezse bebeğin büyümesi yavaşlıyor, Yürümeye başladıktan sonra bacaklarındaki O veya X şeklindeki bozukluklar (çarpık bacak) belirginleşiyor. Bu arada, söz konusu tüm bu belirtilerin sadece raşitizmde görülmediğini de hatırlatmak gerekir. Ayırıcı tanı için laboratuar ve radyolojik tetkikler gerekir.

Raşitizm, klinik belirtiler görüldükten sonra, radyolojik ve laboratuar tetkikleri ile teşhis edilir. Sorun D vitamini eksikliği ise kolayca tedavi edilir. Çocuğa 2-3 ay süre ile günlük ihtiyacın 5-10 misli D vitamini veriliyor. Ağızdan tedavi çoğunlukla başarılı sonuç verir.

Eğer kalsiyum eksikliğine bağlı belirtiler varsa ve kanda kalsiyum düşükse, D vitaminine ek olarak kalsiyum takviyesi de gerekir. Doktorunuzun tavsiyesi dışında yüksek dozda D vitamini tedavilerinin zararlı sonuçlar doğuracağını ise unutmamak gerekiyor. Değişik nedenlere bağlı olan ve D vitamini tedavisine direnç gösteren hastalar, önce teşhisi konup ona göre tedavi edilmelidir.

Anne adayının hamileliği boyunca yeterli D vitamini depolarına sahip olmaması ve bebeğin anne karnında yeterli D vitamini alamaması ise hastalığın, doğumdan itibaren görülmesine yol açıyor. Özellikle kış dönemindeki hamileliklerde vitamin desteği yapılmaması bebeklerin yetersiz D vitamini deposu ile doğmasına neden oluyor. Bu durumda doğumdan sonra sadece anne sütü ile beslenmeleri bile bebeklerin D vitamini yetersizliği sorunu ile karşılaşmasını önlemeye yetmiyor.